Yükleniyor...

Etiketler: "gelişme"

Beslenme

Çocukluk  çağında   dengeli beslenme çocuklarımızın erişkin  yaşta genetik potansiyeline uygun vucüt  yapısına   erişebilmesi  sağlıklı  erişkin  olabilmesi  için şarttır.
Beslenme dönemlerini  sısalıyacak olursak…

  • 0-6-aylık bebeklerin beslenmesi
  • 6-12 aylık bebeklerin beslenmesi
  • 1-2 yaş çocukların  beslenmesi
  • 2-10 yaş arası beslenme
  • ergenlik döneminde beslenme

6 AYLIK BEBEKLERİN BESLENMESİ

Bu dönem en ideal beslenme ANNE SÜTÜDÜR  anne sütünün yetersizliği durumunda formule süt olarak  adlandırılan çocuk mamaları kullanılabilir.
Burada rastlanan en önemli hatalar
…Anne sütünün yetersiz olmasına inanılarak gereksiz  mama  kullanılması bunun sonucu  anne sütünün azalması
…Anne sütünün yeterli olmadığı koşullar anne sütü verecem diyerek en hızlı kilo alacağı  zamanlarda yetersiz kilo almasına yol açılması
Bunun dengesi çocuk doktorunuz tarafından sağlanacaktır.ileriki  satırlarda yeterli beslenmenin ipuçlarını vereceğim

ANNE SÜTÜ
.İlk altı ay anne sütü ile beslenme yeterli olduğu sürece su dahil hiç  bir ek gıda verilmemesi uygundur.
.Annesütü beslenen çocuklarda enfeksiyon hastalıkları  sıklığı  alerji,şişmanlık,kanser,şeker  hastalığı,damar tıkanıklığı ,riski azalmakta zeka gelişimi daha iyi  olmaktadır
.Emziren kadınlarda meme kanseri ,kemik  erimesi  anemi daha az olmaktadır
.anne sütü ilk  altı ay D  vitamini dışında bebeğin  tüm gereksinmelerini karşılamaktadır
Her anne bebeği  için uygun sütü üretir.
Doğum  sonrası ilk  7 gün  üretilen  süt  kolostrum olarak adlandırılır.sarı rekli  protein,vitaminden zengin bebeğin infeksiyonlara  direncini arttırıcı niteliktedir.
Doğum  sonrası  7-15  arasındaki geçiş  sütünde  protein azalırken  kalori  içeriği artmaktadır.
İlk  iki hafta  sonra olgun süt oluşur.
Emzirme süresince  ilk başlarda karbonhidrattan zengin  sonlara doğru yağdan zengin süt  salınmaktadır.son  sütü alabilmesi için  bebeğin  tokluk hissi duyana  kadar emzirilmesi  gerekmektedir.

EMZİRME TEKNİĞİ
.Bebeğin başı ve vücudu aynı doğrultuda  düz  olmalı
.bebeğin  yüzü memeye bakmalı burnu meme  başı hizasında  olmalı
.Anne bebeği vücuduna yakın tutmalı
.Bebek ağzıyla yalnız meme ucunu  değil etrafındaki kahverengi alanıda kavramalı alt dudak dışa kıvrık   çene memeye  dayanmalıdır.

SÜT YAPIMINI BELİRLİYEN İKİ FAKTÖR SIK EMMESİ VE MEMELERİN BOŞALTILMASIDIR

.Emzirme sıklığı ve  süresi bebeğin isteğine  göre ayarlanmalı”Yeni doğan  bebek  en  az iki saatte bir emzirilmeli “
.Memenin tamamen  boşatılması sağlanmalı
.Bebeğin günde  en az beş kez idrar yapması doğumdan sonra 15. günde doğum kilosuna ulaşması o ayda en az 500 gram alması  yeterli anne sütü aldığını gösterir.”ilk 3ay haftada 200gram ikinci 3 ay haftada150gram  “
Meme başı  emzirmeden önce  karbonatlı su,  sabunlu su ile temizlenmemeli. Emzirme başlamadan   ELLER MUTLAKA YIKANMALIDIR.

DOĞAL BESLENMEDE KARŞILAŞABİLİNEN SORUNLAR
.Annelerimize  aile çevresi  tarafından özgüven  desteği ve huzurlu bir ortam  sağlanmalıdır
.emzirme sırasında bebeğin memenin kahverengi kısmını  kavramayıp  ucunu emmeye çalışması meme çatlağına  sebep açmaktadır.
.Meme başı çatlaklarında yapılması gerekenler
-emzirme tekniğini düzeltmek.
-Emzirmeler kısa süreli  “20 dakikayı gecmemeli” sık aralarla  olmalı
-farklı pozisyonlarda emzirilmeli
Bebek çok acıkmadan emzirilmeli
-Az ağrıyan memeden emzirilmeli
-Ağrıdan emzirilemiyorsa   süt  yapımının devamı için memeler sağılarak boşaltılmalı
-Meme başı kuru tutulmalı
-sütyen pamuklu kumaştan olmalı
-Her  emzirmeden sonra bir  miktar süt  sıkılarak meme başına  sürülmeli
-E vitamini vazelin  veya  doktorunuzun  önereceği meme çatlağının iyileşmesini çabuklaştıracak ilaçlar kullanılabilir.
-Meme başı çatlağının  iyileşme süreci  yaklaşık 7 gündür bunu bilerek  sabırlı  olunmalı.

GÖĞÜSTE  SÜT BİRİKMESİ
Emzirmeye geç başlamak,bebeğin memeyi  iyi boşaltmaması,öğün aralarını  uzun olması sebebiyle göğüste süt birikebilmektedir.göğüs aşırı gergin  ama kızarıklık  yoktur.
Yapılmsı gerekenleri sıralıyacak  olursak
-emzirme tekniğine  dikkat edilmeli
-bebek  emmekte  zorlanıyorsa anne  sütü sağılarak memeler boşltılmalı
-Emzirmeden önce ağrılı göğüsün üzerine  sıcak kompres ve emzirdikten sonra soğuk kompres  uygulanmalı
Annenin  dinlenmesi  sağlanmalıdır.
KANALDA TIKANMA
Tıkanmış kanal göğüste  şişlik  olarak ele gelir kırmızı ve  ağrılı  olabilir.
Kanal tıkanıklıkları Süt kanallarının tam boşalamaması, süt dolaşımını  engelleyen dar  sütyen yada çok gevşek sütyen   giyerek memenin kendi ağırlığıyla kanallara  basınç yapması ,  süt   akımını engelleyecek şekilde yüzükoyun uyuması sonucu   olabilmektedir.
Kanal tıkanıklıklarında yapılması  gerekenler
-emzirmeye şişkin olan taraftan  başlanmalı
-Emzirme sırasında koltuk altından meme  ucuna doğru masaj yapılmalı
-Göğüs iyice  boşaltılmalı
-farklı pozisyonlarda emzirme yapılmlı
-meme ucundaki süt pıhtıları ıslak bezle alınmalı
-Şişliğin olduğu bölgeye sıcak kompresler  uygulanmalı
MASTİT
İyi tedavi edilmemiş meme çatağı ,süt kanalı tıkanıklarında sütün birikesi  sonucu mastit görülebilmektedir.göğüs şiş kızarık  ve ağrılıdır.Halsizlik ,üşüme,titreme ve ateş görülebilir.
Mastit  tevdisinde  yapılacaklar
-Emzirmeye araverilmemesi
-sık  emzirilmeli mastitli meme önce emzirilmeli
-emzirme tekniğine  dikkat  edilmeli
-yaş  sıcak pansuman uygulanmalı
-Anneye  24 saat kesin istirahat  verilmeli
-sıvı alınımı artırılmalı
-gerekirse doktorunuzun  önereceği ilaçlar  alınmalı
MASTİT  SIRASINDA  BEBEĞİN EMZİRİLMESİNDE  SAKINCA YOKTUR.
ANNE  SÜTÜNÜN SAKLANMASI
Sağılan  sütler kapağı ve şişesi 5dakika kaynatılarak mikroplardan arındırılmış cam kavanozlarda saklanmalıdır.
Sağılmış anne  sütü oda  ısısında  6 saat buzdolabı rafında 24 saat derin dondurucuda 6  ay değerini kaybetmeden bekletilebilir.
ÇOCUK MAMASI İLE BESLENME
İlk altı  ayda  bebeğin  yeterli kilo alamadığı zaman anne  sütüne  alternatif formule süte  “çocuk  maması”geçilir  BİR  YAAŞINAA KADAR İNEK SÜTÜ VERİLMEMELİ.
Çocuk maması verirken  dikkat edilmesi gerekenlere bakacak olursak
-Mamalar kutularında belirtilen ölçülerde hazırlanmalı
-Kullanım sonrası kalan mama  kullanılmamalı
-Hiç anne sütü almayan  bebeklerde biberon kullanılabilir
-mama hazırlanırken ilk 6 ay kaynatılmış soğutulmuş su kullanılmalı
-Bebekler beslenirken pozisyon   önemlidir  sırtüstü yatar pozisyonda  mama vermek aspirasyona neden  olabilir  bu sebeble  bebek  anne  kuçağında  yarı  dik olarak  beslenmeli
-Biberonun  dik tutulmsı lastik memenin  sütle dolu olması  gerekir.böylece  bebeğin  hava yutması önlenir.
-Mama vücüt  ısısında olmalı
-Anne sütü  ve mama ile beslenen  çocuklarda  anne  memesini reddetmemesi sebebiyle biberondan kaçınmalı kaşıkla mama verilmesi  tercih  edilmelidir.

MAMA İLE BESLENMEDE YAŞA GÖRE ÖĞÜN MİKTARI VE ÖĞÜN SAYISI
YAŞ                      MİKTAR                ÖĞÜN SAYISI
1-2 hafta               50-70ml                      7-8
2-6 hafta                75-110ml                    6-7
2ay                        110-180ml                  5-6
3ay                        170-220ml                  5
6ay                         220-240ml                  4

 

6-12 AYLIK BEBEKLERİN BESLENMESİ

Bebeklerimizin büyümesiyle  beraber ihtiyaçları   artacak   ek gıda verilmesi  gerekecektir.  —-Bebeğin artan  enerji gereksiniminin karşılanması
-Anneden sağlanan demir ve  çinko  depolarının  bu yaşlarda  tükenmiş  olması
-Çocuğun farklı tat ve kıvamlarda  besinlere alışması
-Çocuğun  ısırma  ,çiğneme becerisi kazanması
sebebleriyle anne sütünün durumuna  ve bebeğini gelişimine göre  4-6 ay arasında ek gıdaya  başlanmalıdır 7  aylıktan geç başlama bu besinleri reddetmesine neden  olur.
EK GIDA  GEÇİŞİNDE    YAŞANAN  SORUNLAR
-Katı  gıda  geçişinde  bebeklerin  dilleriyle   gıdaları  itmesi  istem dışıdır  ve   genellikle 7 aylıkken düzelir
-Bebeklerin emmeden ağızlarını kapalı olarak   çiğneme yutma davranışları  zamanla olmaktadır
-Bu dönemde yemek ve  içmek faaliyeti  etrafı  kirleten eylemdir çocukların  çoğu yiyeceklere elleri ile dokunmak ve  ağızlarına  götürmek  isterler  Çocuk  gelişiminin  bir parçası  olan izin verilmesi  bebeklerin el ve ağız  hareketlerinin  olgunlaşmasına yardım eder.
-7 aylıktan itibaren  bebeklerde yutma refleksi iyice gelişmeye başlamaktadır bu ayda önceden püre halinde verilen ek gıdalar ezilerek ardından ufak pürtüklü verilmelidir.uzun süre  püre kıvamında  besinler alan  bebeklerde  katı gıdaya  geçişte  zorluklar yaşanır.
EK GIDA GEÇİŞ  DÖNEMLERİNİ SIRALIYACAK OLURSAK
—–4-6 AY  ek gıda ile tanışma dönemi
—–6-7AY  ek gıda payının arttırıldığı dönem
——7-9AY  pürtüklü gıdaya geçiş dönemi
——9-10 AY kendi kendini beslemeye özendirme  ,aile   sofrasına özendirme ,ev yapımı besinlere alıştırma  dönemi
EK GIDAYA   GEÇİŞTE  TAKİP  EDİLMESİ GEREKEN  YOL
0-4 AY                      4-6AY                      6-8AY                        7-9AY                     9-12AY
Anne sütü                 anne sütü                   anne sütü                  anne sütü                  anne sütü
…………               . muhallebi                  muhallebi                  muhallebi                ..muhallebi
…………              …sebze çorbası            .sebze çorbası          ..sebze çorbası            çorbalar
…………           ….  yoğurt                        yoğurt                      . yoğurt                    .. yoğurt
………….                                          ….. .meyva  püresi          ..meyva                   …meyva
………..                                              ….. yumurta sarısı           yumurta sarısı           yumurta
……….                                                                                  ….Et-baklagil                et baklagil
………..                                                                                                                 …..aile sofrası

0-4 AY Tek başına ANNE SÜTÜ yeterlidir.!
(bebeğin yapılan kontrollerinde büyüme gelişmesi yeterliyse ek gıdalara 6. aydan sonra başlanır.)

 

MUHALLEBİ : 4. aydan itibaren pirinç unu maması anne sütü yanında ilk verilecek ek gıdadır. Genelde akşam öğünü olarak verilir.
Hazırlanışı :.Formül süt ile (Aptamil,comformil,humana v.b.) 250ml su,3 büyük çay kaşığı pirinç unu ,15 dakika pişirilir. Ateşten indikten sonra 6 ölçek formül süt tozu ilave edilir.(Tercihe bağlı ateşten inmeye yakın 2 büyük çay kaşığı toz şeker karıştırılabilir) Gerekirse tel süzgeçten geçirilir.
MEYVE SUYU : Eskiden ilk ek gıda olarak meyve suyu verilmesine rağmen son yapılan çalışmalarda meyve suyuna 4-5. aydan sonra başlanması uygun bulunmuştur.
Üzüm suyu,Elma,Şeftali,Mandalina gibi meyve suları 1-2 çay kaşığından başlamak suretiyle arttırılarak başlanır.
Hazırlanışı : Meyve yıkanır kabukları soyulur ve cam rende de rendelenir. Tel süzgeçten geçirilerek suyu elde edilir. Meyve suyundan 1-2 hafta sonra meyveler püre şeklinde verilir. Meyve sularına şeker eklenmemelidir. Alerjik olabileceğinden muz a bir yaşına doğru başlanmalıdır.
SEBZE ÇORBASI : 4-5 ayda öğlen öğünlerinde başlangıçta koyu çorba ,ilk haftadan sonra koyu püre şeklinde hazırlanır.1-2 çay kaşığı başlanarak arttırılır.GÜNLÜK HAZIRLANIR.
Hazırlanışı :1.hafta:3 fincan su,2 havuç,1patates 45-50 dakika ağzı kapalı kapta pişirilir.Düdüklü tencere kullanılıyorsa 1fincan su ile 10-15 dakika pişirilmesi yeterlidir.Tel süzgeçten aktarılarak hiç ezmeden sebzelerin suyu bir kaba alınır.1 çay kaşığı irmik ilave edilerek 5dakika kaynatılır.
2.hafta:Yukarıdaki gibi pişirilir. Tel süzgeçten veya makineden tamamı ezilerek püre şekline getirilerek geçirilir.Bu pürenin içine yine irmik ilave edilerek yukarıdaki şekilde mamanın hazırlanması tamamlanır.
3. hafta :3 fincan su ,2 havuç ,1 patates ,1çay kaşığı pirinç ve her gün bir yeni ilave edilmek üzere mevsimlik sebzeler (örn. İlk gün 3-4 yaprak maydanoz ,ertesi gün maydanoz + birkaç yaprak ıspanak ,ertesi gün bunlara ek olarak ¼ enginar ,ertesi gün ¼ domates v.b.) eklenir .tel süzgeçten  veya makineden geçirilerek elde edilen püreye 1 çay kaşığı irmik ilave edilerek 5 dakika daha pişirilir .
4.hafta: Yukarıdaki gibi hazırlanan püreye 1çay kaşağı zeytinyağı veya pastörize tereyağı katılır
7.ayda sebze püresine 1 yemek kaşığı kıyma (3 kez çekilmiş kıyma katılır.)
pırasa ve taze fasulye gibi uzun lifli sebzeler ,püre haline  getirilmeleri  zor  olduğu  için  erken dönemde kullanılmaz
ıspanak  gibi yeşil yapraklı sebzelerin  nitrat  içerikleri bekletilmekle  artacağından pişirildikten hemen sonra yenilmelidir  bakla nadir olarak favizm yol açacağından  ,patlicandan hiç mineral  ve  vitamin  içirmediğinden      bebelikte seçilecek  uygun besin değildir.
Ek besinlerin  demirden zengin  besinler  olmasına dikkat edilmelidir Demirden zengin ve demir  yararlanımı   yüksek  besinler sırasıyla  karaciğer  ,kırmızı et ,tavuk etinin  beyaz  olmayan  kısmıdır.
Demirden zengin ve   ancak   bu demirin barsaktan  emiliminin iyi olmadığı  besinler ise yumurta  sarısı ,baklagiller ve koyu yeşil  yapraklı sebzelerdir.bu besinlerdeki demirin emiliminin iyi olması için  c vitamininden zengin  meyvelerle tüketilmesine dikkat edilmelidir.
Baklagiller , ucuz ve iyi bir protein kaynağı  olmalarına  karşın  bol miktarda  fitat içermeleri sebebiyle  protein yararlanım    azalmaktadır.pişirmekle kaybolmayan fitatları  ortamdan uzaklaştırmak için baklagilleri pişirmeden bir süre su içinde bekletmek yararlı olacaktır.
YOĞURT : 5.ayda başlanır Genellikle günün ikinci öğünü verilen yoğurt ,muhallebi yerinede verilebilir.
Hazırlanışı : Süt kaynatılır ,elin dayanabileceği sıcağa kadar soğutulur .1 litre süt içine 1 çorba kaşığı yoğurt ,1-2 kaşık sütle sulandırılarak eklenir  ve yavaşça karıştırılır.Hareket ettirmeden ,sıcaklığını koruyarak şekilde 4-5 saat bekletilir.

KAHVALTI : 6-8. aylarda çocuk yukarıdaki besinlere alıştıktan sonra başlanır.
Hazırlanışı : Formüle süt veya su, tuzu çıkarılmış peynir, reçel veya pekmez, ekmek ile hazırlanır. Alerji yapabileceğinden, 1 yaşından önce bal verilmemelidir. Kahvaltıya arzu edilirse 1 çay kaşığı yağ eklenebilir.Formüle süt ayrı olarak da verilebilir. Çocuğa çay verilmemelidir, vitamin eksikliğine yol açar.
YUMURTA : 6-8. aylarda, katı haşlanmış yumurta sarısı, önce 1 çay kaşığı olarak kahvaltıya eklenir. 1 hafta içinde tam bir yumurta sarısı yiyebilir. Alıştırma süresinden sonra kayısı kıvamında yumurta da verilebilir.(yumurta beyazının besleyici değeri yoktur.)
TAHILLI ÇORBALAR : Mercimek, acısız tarhana, yoğurtlu yayla……gibi çorbalar 9. aydan itibaren verilebilir
NİŞASTALI BESİNLER : Pilav ekmek makarna gibi besinler 7-9. aylarda verilmeye başlanır.
KÖFTE, BALIK, TAVUK VE KARACİĞER : 7. aydan itibaren sebze çorbasıyla birlikte dönüşümlü olarak verilebilir.
Hazırlanışı : Köfte baharatsız hazırlanır.(yağsız ve sinirsiz dana kıymasından çok az ekmek ufağı ve tuz ilavesiyle hazırlanır) Yağsız tavada veya ızgarada pişirilir. İçinin de iyice pişmesine dikkat edilir.
Karaciğer 10-15 günde bir verilir. Koyun, kuzu veya dana ciğeri az tuzlu suda haşlanır, zarı çıkarılır veya zarı çıkarılarak ızgarada pişirilir rendelenir veya makineden geçirilir. 1 çay kaşığı başlanarak 5 çay kaşığına çıkarılır.
                                                               ÖZETLE                 
İLK 4-6 AY

  • Yalnızca anne sütü+ D vitamini.

4-6 AYLIK ANNE SÜTÜNE EK OLARAK

  • Elma,şeftali veya portakal suyu veya püresi. (günde 1-2 kez,öğün aralarında )
  • Pirinç unlu muhallebi veya endüstriyel unlu mama. (akşamları günde 1 öğün )
  • Karışık sebze maması. (Taze hazırlanmış veya endüstriyel mama , öğle öğünü )
  • Yoğurt. (günde bir kez ,meyve ile birlikte )

6 AYLIKTAN SONRAYUKARIDAKİLERE EK OLARAK

  • Yumurta
  • Beyaz peynir ,reçel, ekmek
  • Etler (karaciğer ,köfte ,tavuk ,balık etleri )
  • Bisküvi ,kraker

8-9 AYLIKTAN SONRA YUKARIDAKİLERE EK OLARAK

  • Tek sebze maması
  • Makarna ,koyu şehriye çorbası

7 AYLIK BEBEKTE BESLENDE ŞEMASI ÖRNEĞİ
1. öğün           (saat 08.00) :Kahvaltı +anne sütü
   Ara öğün    (saat 10.00) :meyve püresi
2. öğün           (saat 12.00) :Et +Sebze çorbası +Anne sütü
   Ara öğün    (saat 16.00) : Yoğurt +Meyve suyu
3. öğün           (saat 20.00) :Muhallebi +Anne sütü
   Gece öğünü                    :Anne sütü

BESİN VERİLİRKEN DİKKAT EDİLECEK KONULAR

  • İlk kez verilecek besinler haftada bir çeşit olacak şekilde verilmelidir.
  • Ek besinler tek öğün olarak ve çok az miktarlarda verilmeye başlanmalıdır.
  • İlk kez verilecek besinler bebek açken öğlen öğününde   denenmelidir.
  • Bebek almadığı besinler için zorlanmamalı ,bir süre sonra tekrar denenmelidir.
  • Tüm besinler kaşık ile verilmelidir .
  • Bebeğe verilecek yiyecekler doğal ve taze ürünler kullanılarak hazırlanmalı . Konserve ,dondurulmuş yiyecekler ,katkı maddeli hazır besinler bebeğe verilmemeli.Hazırlanan besinler uzun süre oda ısısında bekletilmemeli.
  • Besinler gıda hijyenine uygun hazırlanmalı Kullanılan su ve  gereçler temiz olmalı ,kaynatılarak temizlenecek türden seçilmelidir.
  • Besinler hazırlanmadan ve bebek beslenmeden önce eller mutlaka yıkanmalıdır.

Katı  gıdalar verilmeye başlandığında  bebek dili ile itebilir .bu durum besini reddetme olarak algılanmamalı doğal tepki olarak  karşılanmalıdır.

 

1-2 YAŞ ARASI ÇOCUKLARIN BESLENMESİ

Bu dönem çocukların günlük menüsü dengeli olarak aşağıdaki belirtilen besin gruplarını içermelidir.
-Süt ve süt ürünleri….süt yoğurt   ve  peynir
bu besinler  protein ,A ve B  vitaminleri,kalsiyum  ,çinko,iyot  ve magnezyum içerir.
-Et balık ve baklagiller   yumurta  kırmızı ve beyaz  etler ,mercimek ,nohut  gibi besinler.
Bu besinler protein ,A ve B  vitaminleri ,demir  ,çinko,ve  lif  “bitkisel kaynaklı”  içerir.
-Ekmek ,diğer  tahıllar  ve  patates   makarna ,pilav ,diğer unlular
        bu  besinler protein niasin  ,tiamin  ,kalsiyum ,demir  ve lif içerir.
-Sebze ve meyveler    meyve ,meyve suyu ,sebzeler,salatalar
bu besinler lif A ve C vitamini, folik asit  ,potasyum ve  demir içerir.

  • yaşına kadar anne sütü  önerilsede  bebeğin diğer besinleri almasını engelleyen durumdaysa 2 yaş önceside  anne  sütü kesilebilir.

12 aylık bebek  için örnek menü
KAHVALTI      anne  sütü,inek sütü “  150 ml “ veya devam formülü “150ml

kibrit kutusu peynir veya 1 yumurta
1 tatlı kaşığı reçel ,bal yada pekmez
1-2 adet zeytin çekirdeği çıkarılmış
1 ince dilim ekmek
1-2 dilim  mandalina yada domates
ÖĞLEN         -2-3 yemek kaşığı “  1 kepçe” terbiyeli köfte  -1 dilim ekmek
veya
-3 silme yemek kaşığı  etli sebze  püresi  “kıymalı dolma içleri,terbiyeli yada   sebzeli köfteler, sebzeli tavuk yada balık ,”  beraberinde 3-4 silme  yemek kaşığı patates püresi
veya
-2-3 yemek kaşığı “ 1 kepçe “ kuru fasulye beraberinde  1-2 yemek  kaşığı bulgur  pilavı  ve 1 çay    bardağı  meyva suyu
İKİNDİ    1  kase yoğurt “150-200ml”
Ev yapımı kek veya kurabiy
1 küçük boy meyve
AKŞAM   2-3 yemek kaşığı  etli sebze yemeği
Veya   1kaseyayla çorbası
1-2YAŞTA SAĞLIKLI BESLENMEYE GEÇİŞ
2 yaşına kadar çocuklarımızın yedikleri denetlenmelidir.tek bırakılan çocuklar  yeterli beslenemezler   .fakat burada dikkat etmemiz gereken çocuğumuzun beslenmede bize bağımlı kalmasını engellemektir hem tek başına yemek yemesine alıştırmalıyız  hemde gizliden denetliyerek    yeterli beslenmesini sağlamalıyız
Bu yaş grubu  günün bir öğününde  çok  iyi yerken diğer öğünleri  geçiştirebilir.bu nedenle 3 ana 2 veya 3 ara olmak üzere toplam 5-6 öğüne  gereksinim duyarlar.
Çocuklarımıza  sağlıklı beslenme alışkanlığı  kazandırabilmek için dikkat etmemiz gerekenler
     -Yemek saatleri  aynı saatte ve  düzenli olmalı
-Ne kadar  yedikleri kontrol edilmeli.
-Yemek yemeye ara verince biraz bekleyip tekrar  deniyerek  tam doyması  saağlnmalı
-yemekler çocuğa  değişik tat  ,kıvam, renkte sunulmalı
-Şekerli besinler yenirken kontrollu olunmalı ödül olarak verilmemelidir.
-çocukla birlikte yemek yenmeli , kendi kendine beslenmesine izin verilmeli ama  yeterli miktarda beslenmesi için yardım edilmeli
-Çocuk masada  rahat oturmalı uygun boyutlu iskemle çatal ,kaşık sağlanmalı
-yemek yerken acele edilmemeli ancak bu süre yarım saati geçmemeli
-Ana ve ara  öğün iyi ayarlanmalı   ana öğün öncesi 2 saat ara olmalı
-Çocuk iştahsız  ve  seçici ise yemekler karıştırılarak verilir.
-Çocuğun aşırı acıkıp sinirlenmesine  fırsat verilmemeli
-Çocuk uykulu iken beslenmemeli
-Çocuk zorla beslenmemeli ve yemek rahat  ortamlarda   olmalı
-Çocuk susuz  bırakılmamasıyla beraber yemekten önce ve yemek sırasında çok su verilmemeli
-beslenme sırasında çevrenin  kirlenmesine izin verilmeli
1-2 YAŞ ARASINDA RASTLANAN SORUNLAR
Doğumdan sonra ayda yaklaşık 500 gr alan sürekli uyuyan bir bebekten sonra 1-2 yaş  arası  beslenmeyi reddeden sürekli hareketli  ayda 50-100 gram alan bebeklerle karşılaşmak  ailenin endişelenmesine yol acacaktır.
Bu durum bazen oyun bazen işkenceye dönüşmektedir.
İştahsızlık,anne babanın   iştahsız  diye tanımladığı bebeklerimiz  yeterli kilo  alıyorsa aile psikososyal olarak desteklenmeli . yeterli kilo almıyorsa  organik olarak araştırılmalıdır.iştahsız çocuklar için uzun  süreli  ve aşırı olmamak  koşuluyla oyunlar düzenlenebilir.
Aspirasyon,ilk 3 yaşta çiğneme ve yutma işlevleriningelişimi tamamlanmamıştır besinler yumuşak  verilmelidir
Fındık fıstık  gibisert ve taneli besinler kolayca  soluk borusun kaçacağından  5 yaş  öncesi  verilmemelidir.
OYUN ÇOCUKLUĞU VE OKUL ÖNCESİ
Bu dönemde günlük enerjinin yüzde45-50 si karbonhidrat yüzde 15-20-proteinden yüzde 35 yağlardan gelmesi önerilir.
-Az   yağ tüketmek  erişkinlerde herhangi bir sorun yaratmamakla   birlikte okul öncesi çocuklarda  enerji acığına  sebep olur.
-iki  yaş altında yağ sınırlamaması  yapılmaz  anna sütü ve formule  sütle beslenen  bebeklerde   enerjinin yüzde 40-50 gibi önemli bir bölümü yağlardan  gelir.5  yaşına doğru  yağ tüketiminde dereceli sınırlama yapılır yağdan gelen enerjinin yüzde 35 gibi tutulması önerilir.
-okul öncesi günlük lif miktarına dikkat  edilmelidir.liften  zengin beslenme yol açacağı problemlere göz atacak olursak
.doygunluk hissine sebep açacak  enerji açığı ortaya çıkacak
.fitattan zengin beslenme  sonrası demir,kalsiyum ,çinko,bakır  ve magnezyum gibi minarellerin emilimi    azalacaktır.
.liften zengin  beslenme  alışkanlığı olan çocuklarda gaz ve sık dışkılama gibi sorunlarda yaşanmaktadır.
Peki ne kadar lifli gıda yedirmeliyiz ,6-12 gramlif miktarı yeterlidir.  Buda günde 1-2  orta boy meyve  ,1-2 porsiyon  sebze ,4-5 dilim  ekmek veya  bulgur ,makarna vb.  tahıllar ile haftada   1veya 2 kez tüketilen kuru baklagil içeren yemekler.
Oyun çocukluğu ve okul öncesi dönemlerde sorunlar
Düzenli  beslenen çocuklarda   nadir rastlanmaktadır.
Demir eksikliği.
Korunmak için
-ek  besinlere zamanında başlanmalı
- uygun besinler  seçilmeli
-besinlerde çeşitlilik olmlı
-süt ve yoğurt miktarını 500ml en fazla 600ml ile sınırlandırılmalı
-şekerlemeler bisküvi cips gibi besinler ile çay ve hazır meyve  sularının tüketimlerini sinırlamak
-iyi bir demir  kaynağı olan kırmızı  ete haftada 3-4 defa  yer vermek
-yumurta sarısı ,yeşil yapraklı sebzeler ,kuru baklagiller  ,kuru yemişler ,kuru meyveler,pekmez ve susam gibi demirden orta derecede  zengin besinlere belirli sıklıkla diyette yer vermek
-demir emilimini arttırmak amaçlı özellikle yemekle birlikte  domates  ,mandalina  ,portakal gibi  C vitamini  içeren gıdalar  tüketilmeli
-kabızlık sebeplerine bakacak olursak
-2 yaş civarı zorlu tuvalet eğitimi  sonucu kirletme korkusu ile kakayı tutma ,kaka yapmak istememe sonrası kabızlık gelişebilmektedir.
-Bu dönemde özellikle liften zayıf beslenme sonucu da kabızlık olabilmektedir.
-süt  tüketimi 600ml üstüne çıktığı durumlar.
-yetersiz  sıvı alınımı

Kabızlıktan korunmak için yapılması gerekenler
——-kabızlığı önleyen ilaçlar kısa bir süre doktorunuzun kontrolunde kullanılabilir.
——-diyette lif ve sıvı miktarındaki artış kabızlığı önler “sebzeler, meyveler  ,kuru baklagiller,kepekli –yulaflı ekmek  bulgur ve tam  buğday unu “
——-özellikle 2 yaş öncesi zorla yapılan tuvalet eğitiminden kaçınılmalıdır.

Olumsuz  yeme davranışı ve iştahsızlık
Yemeği reddeden  ve iştahsız çocuklara yapılabilecek stratejiler
——çocukların yemekten 1 saat  önce ve yemek sırasında sıvı alımları azaktılmalı
——çocuk biberon kullanıyorsa  biberon  bardakla değiştirilmeli
——günlük süt tüketimi 2 su bardağını aşmamalı
——çocuğa farklı besinler sunulmalı
——yemek porsiyonları  anneye göre değil çocuğa  göre ayarlanmalı
——reddedilen besin yerine yeni besin denenmeli oda reddedildiyse  bir sonraki öğüne kadar bir şey  verilmemeli
——-ara öğünler küçük porsiyonlu olmalı
——-ödül olarak asla  şeker ve  tatlı verilmemeli
——-yiyecekler çocukların yiyebileceği ve ilgilenebileceği  şekilde hazırlanmalı “küçük köfte  karikatürize edilmiş  kek vb.
——Çocuklar  anlatılanı   değil gördüklerini  taklit ederler bu sebeble anne ve babalar  benzer tutarlı yeme davranışı içinde olmalı.
—–Grup halinde yaşıtları ile yemek seçici   olan  çocuklarda    olumlu yemek alışkanlığı gelişmesi  bakımından  önemlidir.
—–Geçici olarak bir  yiyeceğe düşkünlük veya reddetme  bu yaş grubunda  görülen yaygın bir sorundur.normal bir gelişimin parçası olarak kabul  edilir.çocuğun bğımsızzlığının bır parçasıdır.
—–çocuğun reddetmesi durumunda  ailenin çocuğu zorlaması doğru değildir. Bir süre sonra tekrar denenmelidir.
—–Yemek saatlerin  çocuğun gününün hoş bir bölümünde olmasına özen gösterilmelidir.

OKUL ÇOCUKLARININ BESLENMESİ

Okul  çocuklarının beslenmesinde fiziksel gelişimin sağlanması    hastalıklardan korunması  açısından da önemlidir.
Akdeniz  tipi beslenme  günümüzde en  sağlıklı beslenme kabul edilmektedir.

Şekil
5 yaş sonrası beslenme  erişkin beslenme  gibidir günlük enerjinin yüzde 30 u yağdan sağlanır.enerjinin arttığı durumlarda fazla yağ tüketilir.ancak  yüzde 30u aşmamasına dikkat edilmeli  yüksek Lif ve posa içeren düşük yağ  içeren beslenme alışkanlığı  olanlarda ileri yaşlarda bazı kanser  türleri ve kalp hastalıkları riskinin  düşük olduğu bilinmektedir.bununla beraber yukarıda da belirttiğim gibi aşırı  lifli beslenme başta kalsiyum olmak üzere çeşitli minerallerin  emilimini engellemektedir.Gerekli lif miktarı  günde 1-2 porsiyon sebze ,1-2 porsiyon meyve ve 5-6 dilim tam buğday unundan yapılmış ekmek  ve  haftada 1-2 porsiyon tüketilen kuru baklagildir.

Okul çocuğunun  beslenmesinde dikkat  edilmesi gereken ilkeler

-Besinlerin çeşitliliğinin sağlanması
-Sağlıklı vücut ağırlığının korunması
- Nişastalı karbonhidratlar ile liften zengin besinlerin dengeli tüketilmesi
-Yağ ve şeker tüketiminin sınırlandırılması
-Vitamin ve minarelerin yeterli alınması
Bir besinin veya besin grubunun belli bir süre reddedilmesi büyümesi için temel besinlerin eksikliğine neden olur  Bu nedenle reddedilen besin zaman zaman farklı şekilde sunulmalı
Bu yaş beslenme hatalarında demir eksikliği anemisi şişmanlık diş çürümesi olabilmektedir.
Bu yaş grubunda okul beslenmesi çok  önemlidir   okul yemek menüsünde aşağıda sayılı besinler bulunmalı
–Et ,yumurta ,balık,tavuk peynir,kuru baklagil  gibi proteinden zengin besin
–En  az bir çeşit nişastadan zengin bir besin
–En az bir  çeşit pişmiş ya da çiğ sebze
–Yemekten  sonra meyve

ERGENLİKTE  BESLENME

Ergenlik döneminde  fiziksel,bilinçsel ve duygusal açıdan dramatik değişiklikler yaşanır. Vücut yapısında ani değişiklikler  ergenleri  vücut biçimiyle ani ilgilenmeye  iter buda bazen beslenme   bozukluklarına iter  bağımsızlık isteği arkadaş etkisi   bu yaş grubunun ev dışı ayaküstü beslenmeye  sebep olur. Annebaba bu dönemde  çocuklarının beslenmesini kontrol edemez  bunun sonucu demir ve kalsiyum başta olmak üzere  çinko ve folat gibi esansiyel mineraller yetersiz  tüketilir.
Ergenlikte yeterli büyüme potansiyeline ulaşabilmesi  için beslenme önemli bir faktördür.
Ergenlik yaşında  lif gereksinimi15-25 gr gündür bunu 5-6 dilim ekmek  ,4-5 porsiyon sebze  ve meyve   haftada iki porsiyon baklagil ile karşılıyabilir.
Bu yaş kemik ve kas gelişiminin en hızlı olduğu yıllardır erişkin kemik kalsiyumun yüzde 50 si  ergenlik döneminde depolanır ve  kemik  kalsiyum içiriği tepe noktasına 30 yaşında ulaşır.ergenlikte kalsiyumun yetersiz alınımı ileri yaşlarda osteoporoz  riskini arttırır.bu dönemde  1200-1400 mg  günlük kalsiyum ihtiyacı olmaktadır buda  bir  bardakta 200mg kalsiyum olduğunu düşünürsek günde 6-7 bardak süt  veya  süt ürünü  tüketmeli bu tüketimin zor olacağı düşünülürse ergenlik döneminde diyete D vitamini ve kalsiyum eklemek faydalı  olacaktır. Bir bardak sütün içindeki kalsiyumun bir kibrit kutusu peynir veya bir bardak yoğurttada  bulunduğunu  hatırlatmada fayda var.
Kızlarımızda  mestruasyon ile kan kaybı olmakta bunun sonucu demir eksikliği anemisi sık rastlanmaktadır.Genç kızların proteinli besinleri ve özellikle demir emilimini artıracak taze sebze ve meyvelerle tüketmeleri  yemekten sonra  çay içmekten kaçınmaları demir  eksikliğini önlemek  açısından  önemlidir.Sabah  kahvaltısında  1 yumurta öğle yemeğinde 1 porsiyon  etli sebze  yemeği  ve akşam   1porsiyon kuru  baklagil ile günlük demir ihtiyaçı karşılanabilir.Bitkisel kaynaklı  demir emiliminin arttırılması  için  bu besinlerin mandalina  ,portakal,domates,sivri biber gibi C vitamininden zengin besinlerle yenmesi önerilir.

ERGENLERİN SAĞLIKLI BESLENME  ALIŞKANLIĞI İÇİN  ERİŞKİNLERİN İYİ ÖRNEK OLMALI  VE ERGENİN KENDİNEGÜVENEN ,ÖZ DEĞERİ YÜKSEK BİREY  OLARAK  YETİŞTİRİLMESİ   SONUCU  KOLAY ARKADAŞ ETKİSİ ALTINDA KALMAMASI BAKIMINDAN ÖNEMLİDİR..
SAĞLIKLI NESİLLER DİLEĞİYLE